عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

261

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

مثل دزّك [ است ] . كوهستان هيدوج 488 از كند تا ايرافشان دوازده فرسخ [ است ] و خطش به جنوب حقيقى سير مىكند و يك فرسنگش مسطّح و هموار و بعد از آن رو به فراز و سنگلاخ است تا راه نصف شود و بعد از آن سراشيب و سنگلاخ است . و چون اين خطّ تمامش در كوهستان [ است ] اقلا بيست نقطه به آب مىرسد و در بعضى نقاط درمشو و پوتار هم يافت مىشود و عابر در هر نقطه بخواهد مىتوان منزل كرد . از اين جهت ميان منزلى ذكر نشد . و همين‌كه يك فرسخ از كند بگذرى به دهنهء كوهستان [ مىرسد ] و راه رو به فراز مىرود و تمامش گردنه و گدارهاى محقر و سنگلاخ ، و در هر نقطه كه ماهور و شنله « 1 » ببينى آب از كفش جارى و تا يك درجه گواراست . و اين كوهستان را كوهستان [ 298 ] هيدوج و زيارت مىخوانند كه شرح حال آنها گذشت . و همه‌قسم شكار كوهى و كبك و تيهو و پلنگ و گرگ و خرس در آنها بسيار است . ايرافشان 489 ايرافشان سه مزرعه است كه منبع آب آنها از كف رودخانهء محقّرى زه مىكند و مزارعات مزبوره متصل به يكديگر و در ميان كوهستان واقعند ، و رودخانه كه منبع اين مزارعات است موسوم است به شهرى كور و منتهى اليه رود مزبور رودخانهء نهنگ سابق الذكر است . كهن‌آب - گزآهو - سيكندر 490 ليكن جز همين نقطهء مزارعات ايرافشان ، در جاى ديگرش آب نيست مگر وقتى كه سيل بيايد . و اين سه مزرعه موسوم است به كهن‌آب و گزآهو و سيكندر و آب مزارع مزبوره به همه‌جهت قريب نيم سنگ و عمدهء محصول آنها شلتوك و غلّه [ است ] و ذرّت كمتر وقتى زراعت مىشود و معادل بيست خروار محصول‌خيز است و قريب دو هزار و پانصد اصله نخل هم دارد . و مالكين مزارع مزبوره معروفش رستم خان دزكى و خورده‌ارباب و بلوچ متفرقه معروف به ايرافشانى [ اند ] . و اهالى

--> ( 1 ) - كلمه شناخته نشد .